تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح اشعار حافظ
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




 توضیح غزل(44):                                                               

                                                                          غلامعلی(امیر)صالحی

وزن این غزل مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لان یعنی بحر مجتث مثمن مخبون اصلم مسبغ است ابتدای این غزل با وصف بهار آغاز و با توضیح سرمستی و توصیف عرفا ادامه دارد و در پایان با مدحی شاعر از خودش پایان یافته است.:

کنون که بر کف گل جام باده ی صافست           بصد  هزار  زبان  بلبلش  در  اوصافست  

بخواه  دفتر اشعار  و  راه  صحرا  گیر          چه وقت مدرسه و بحث کشف وکشافست   

بیت اول به بیت دوم موقوف المعانی است یعنی دنباله معنی بیت اول در بیت دوم گفته شده است. کشًاف صیغه مبالغه کشف است یعنی بسیار کشف کننده. بروایتی از استاد خظیب رهبر در اینجا منظور کتاب تفسیری است بنام کشًاف از محمود بن محمد بن احمد معروف به جارالله. و بروایتی دیگر از استاد قزوینی شرحی بوده است بر کشًاف زمخشری که در مدارس قدیم و اکنون نیز در مدارس دینی و رشته های مذهبی دانشگاه ها تدریس می شده و می شود. شاعر در مصراع اول بیت اول گلبرگهای گل را جام و کاسه برگهای گل را دست گل فرض نموده است. بیت یعنی: حالا که در دست گل جامی که دارای شراب مست کننده خالص است و بلبل از عشقش نه با یک زبان بلکه با صدهزار زبان آنرا وصف می کند دفتر شعرت را بردار و برو در صحرا که چون بهار است بسیار زیبا شده است بخوان و لذت ببر ، حالا که زمان مدرسه رفتن و مباحثه کردن نیست.توضیح بیشتر این بیت یعنی منظور ما از مدرسه رفتن و مباحثه و آموزش اینست که بوسیله آنها به راه راست و لذتبخش زندگی که همانا رسیدن به معرفت و زندگی همراه با عشق پروردگار است برسیم و موسمی که با آمدن بهار طبیعت زیباتر شده و تجلی معبود را بهتر حس می کنیم دیگر موقع بصحرارفتن و با خواندن اشعار مستی بخش عاشقانه عارفانه از زیبائیهایش لذًت بردن است.

فقیه مدرسه دی مست بود و فتوی داد          که می حرام ولی به زمال اوقافست

فقیه یعنی دانشمند و دانا. فتوی که فتوا خوانده می شود یعنی حکم شرعی. این بیت اشاره دارد به اینکه خداوند گناهان حق النًاس را نمی بخشد. معنی بیت یعنی: دانشمند دین و مدرس مدرسه دیروز به مستی گفت میگساری حرام است اما از خوردن مال مردم بهتر است.

به درد و صاف ترا حکم نیست خوش درکش          که هرچه ساقی ما کرد عین الطافست

درد با ضمه دال اوًل یعنی می صاف نشده ، می ته مانده. بیت یعنی: تو در نوع شرابی که می نوشی توانای حکم کردن نداری ولی بنوش زیرا هرچه ساقی ما بریزد لطف فراوان است. امًا این معنی نزدیک بیت است چون بیت دارای آرایه کنایه است دارای معنی دیگری است(معنای دور- در کنایه همیشه معنای دور منظور است). یعنی: در پیمانه عمر تو هرچه ریزند به خوشی بنوش چون که ساقی ازلی و ابدی هرچه فرماید نهایت لطف و محبت است.

ببر زخلق و چو عنقا قیاس کار بگیر          که صیت گوشه نشینان ز قاف تا قاف است

ببر با کسره ب اول و ضمه ب دوم یعنی جدا شو ، عنقا یعنی سیمرغ صیت یعنی آوازه قاف نام کوهی موهوم است قاف تا قاف منظور تمام جهان است. بیت یعنی: مانند سیمرغ از مردم جدا شو و اعمالت را با او هماهنگ کن و بدان که آوازه عرفا تمام جهان را فرا گرفته است.

حدیث  مدعیان  و  خیال  همکاران          همان حکایت زر دوز و بوریا باف است

بوریا باف یعنی حصیر باف حصیری که با نوعی نی می بافند. بیت یعنی: داستان ادعاکنندگان و تصور باطل رقیبان در مورد زیبایی سخن من مانند حکایت زردوز و بوریا باف است. در این بیت نیز شاعر مدح خودش را نموده است زیرا خود را زرباف و رقیبان را بوریا باف گفته است.

خموش حافظ و این نکته های چون زر سرخ          نگاهدار که قلاب شهر صرًافست

زر سرخ یعنی طلای خالص. قلاب یعنی کسی که طلای بدل و قلابی زند ، دغلباز. صراف با فتحه صاد و تسدید ر یعنی زرشناس ، کسی که پول را با نوع دیگری پول داد و ستد می کند. در این بیت مانند بیت قبل شاعر مدح خود را نموده است و خود را نموده است و خود را شخصیًت ثانی فرض نموده است. بیت یعنی: ای حافظ خاموش باش و این سخن های دلنشین مانند طلای خالص را نگاه دار و عرضه نکن چون دغلباز شهر صراف سخن است و سخن های دلنشین تو را بجای سخن های ناپسند خودش عرضه داشته و بنام خودش ارائه می دارد.

 

                                     بهتر آن باشد که سرَ دلبران     گفته آید در حدیث دیگران

سلام بر استاد گرامی ...

با تشکر فراوان به پاس تغییر فونت ها ...

 ساحل مرجانی    یکشنبه 29 آذر 94 22:27  

ما که دانش آموز خوبی هستیم و هنوز زنگ مدرسه نخورده ... پشت به نیمکت و دست روی زانو ... در کلاس نشسته ایم ...و این از سحر معلماست که متلعم را مشتاق می سازد به حضور زود به زود ...

در ابیات :

کنون که بر کف گل ... تا آنجا که می گوید : چه وقت مدرسه وبحث ...

به نظر می رسد حافظ توصیه ای آموزشی هم داردو می فرماید : به جای مباحث تئوریک ...به تجربیات وعینیات توجه داشته باشید ... و عزم خود را به جای جستجوی بی پایان چرایی ها ... به چگونگی ها معطوف نمایید ... به دیگر سخن : فلسفه را رها کنید و به دانش تجربی که بر مبنای مشاهده است ...بپردازید ...

دفتر شعر در این ابیات ... دفتر ثبت مشاهدات است ... و صحرا رفتن ... نماد سفر است از درون به بیرون ...یا از درونی گرایی و ذهنیات یا اوبژه ... به بیرون گرایی و عینیات یا سوژه

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 29 آذر 1394 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
چهارشنبه 18 مرداد 1396 08:45 ق.ظ
I always used to study piece of writing in news papers
but now as I am a user of web thus from now I am using net for posts,
thanks to web.
غلامعلی(امیر) صالحی
دوشنبه 24 اسفند 1394 01:58 ق.ظ
سلام وبتون عالیه
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
ممنون که سر زدی.
حافظ ای نغمه ات می ناب مست می دارد این همه احباب
بگو از عشق عهد الست بگو از قصه های کتاب...(امیر)
پنجشنبه 8 بهمن 1394 01:48 ق.ظ




غلامعلی(امیر) صالحی
سه شنبه 29 دی 1394 02:31 ب.ظ
سلام وب جالب و آموزنده ای دارید
من عاشق شعرحافظم
چه خوب که اینجا را یافتم
غلامعلی(امیر) صالحیسلام.
بسیار سپاسگزارم.
وب شما را خواندم. علمی و جالب بود.
پنجشنبه 10 دی 1394 04:14 ب.ظ
درود بزرگوار
با احترام دعوتید...
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
شعر قشنگی است. آدم را بیاد شیراز می اندازد چون شیراز باغ نارجستان دارد که دارای بنای تاریخی است.
چهارشنبه 9 دی 1394 05:54 ب.ظ
سلام و درود بر شما

دست مریزاد. استفاده كردم.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.

یکشنبه 6 دی 1394 02:26 ب.ظ
سلام/حظ بردم.طیب الله
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
سپاسگزارم. قبول الله انشاالله.
شنبه 5 دی 1394 02:21 ب.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
جمعه 4 دی 1394 06:21 ب.ظ



غلامعلی(امیر) صالحی
جمعه 4 دی 1394 03:41 ب.ظ
سلام و عرض ادب.
مثل همیشه بسیار آموختم.
پر از نکات ناگفته و خواندنی.
ممنونم استاد.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام استاد ارجمند
بسیار از لطف شما سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
پنجشنبه 3 دی 1394 05:36 ب.ظ
درود با افتخار لینک شدید سپاس
غلامعلی(امیر) صالحیدرود.
متشکرم.
پنجشنبه 3 دی 1394 12:45 ب.ظ
سلام خدمت شما بزرگوار
بسیار عالی و روان نگاشتین ... هر چند من استاد نیستم در تفسیر شعر...اما برایم خواندنی بود و بسی زیبا...ممنونم ...قلمدلتون تا همیشه پرفروغ ...
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشید.
پنجشنبه 3 دی 1394 10:49 ق.ظ
سلام بر استاد صالحی عزیز
حافظ در این شعر حسابی از خجالت همه در آمده.یکی از زیباترین و در عین حال گزنده ترین غزلیات حافظ است.
درود بر شما . استفاده کردم
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما استاد ارجمند
درود فراوان بر شما. شاد وسلامت باشید.
چهارشنبه 2 دی 1394 10:25 ب.ظ
درود مرا لینک نمایید سپاس
غلامعلی(امیر) صالحیدرود
با افتخار لینک شدید.
چهارشنبه 2 دی 1394 10:24 ب.ظ
درود زیباست
غلامعلی(امیر) صالحیدرود
متشکرم.شاد و سلامت باشی.
چهارشنبه 2 دی 1394 01:20 ق.ظ
سلام استادممنونم ازتون نظرخواستی ازحقیرولی من درآن حدّنیستم چراکه به صنعت شعرووزنش آشنائی کامل ندارم...امّا تاآنجائی که درک مفاهیم نمودم زیباست ودستتون دردنکند
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما استاد ارجمند
متشکرم سلامت و شاد باشی.
دوشنبه 30 آذر 1394 10:41 ق.ظ
سلام استادبزرگوارم-خیلی خیلی خوشحالم که توصیه هاوسفارشات لسان الغیب روپیوسته برامون ارسال می فرمایید-خیلی لذت بردیم چون همیشه پرمحتواوبدون نقص ودرعین حال بکروبدیع هستیدمانندجویباران ودشت های دابوی شمالی.........خلوت تابناک-سیدفاضلی-تهران-یلداتون مبارک
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
متشکرم. این نظر لطف شماست.شاد و سلامت باشید.یلدا بر شما هم مبارک باد.
یکشنبه 29 آذر 1394 11:27 ب.ظ
سلام بر استاد گرامی ...
با تشکر فراوان به پاس تغییر فونت ها ...

ما که دانش آموز خوبی هستیم و هنوز زنگ مدرسه نخورده ... پشت به نیمکت و دست روی زانو ... در کلاس نشسته ایم ...و این از سحر معلماست که متلعم را مشتاق می سازد به حضور زود به زود ...

در ابیات :
کنون که بر کف گل ... تا آنجا که می گوید : چه وقت مدرسه وبحث ...
به نظر می رسد حافظ توصیه ای آموزشی هم داردو می فرماید : به جای مباحث تئوریک ...به تجربیات وعینیات توجه داشته باشید ... و عزم خود را به جای جستجوی بی پایان چرایی ها ... به چگونگی ها معطوف نمایید ... به دیگر سخن : فلسفه را رها کنید و به دانش تجربی که بر مبنای مشاهده است ...بپردازید ...
دفتر شعر در این ابیات ... دفتر ثبت مشاهدات است ... و صحرا رفتن ... نماد سفر است از درون به بیرون ...یا از درونی گرایی و ذهنیات یا اوبژه ... به بیرون گرایی و عینیات یا سوژه ...

غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست ارجمند
سپاسگزارم از ابراز لطف شما. از فرمایشات شما لذت بردم و مطلب زیبایتان را عینا دنبال توضیح این غزل با عنوان ( بهتر آن باشد که سر دلبران - گفته آید در حدیث دیگران) نوشتم تا بیشتر از آن استفاده شود.
یکشنبه 29 آذر 1394 11:08 ب.ظ
باسلام ودرودفراوان برشما شاعرو محقق گرانقدرخیلی خوب بودمانا ونویساباشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر