تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح غزل 46 حافظ
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




توضیح غزل(46)                            غلامعلی(امیر)صالحی

وزن این غزل مفعول مفاعیل مفاعیل مفاعیل یعنی( بحر هزج مثمن اخرب مکفوف مقصور است ) این غزل دارای ابیات عاشقانه عارفانه و توصیف مستی عارفانه است. ابیات حسن مطلع و حسن ختام این غزل بسیار شاد و متناسب ترانه خوانی است که آهنگ زیبایی برای این غزل ساخته اند و آقای همایون شجریان خواننده مشهور با صدای آواز زیبا آن را خوانده است.

گل در بر و می در کف و معشوق بکامست     سلطان جهانم به چنین روز غلامست

امروز در آغوشم گل و در دستم می و لذًت بکام یارم رسیدن نصیبم شده است و بدین سبب آنقدر احساس خوشحالی  می کنم که گویی پادشاه جهان غلام من است.

گو شمع میارید در این جمع که امشب         در مجلس ما ماه رخ دوست  تمامست

بگو امشب در جمع ما شمع نیاورید زیرا در مجلس ما یار ماه صورت حضور دارد که روشنایی رخسار او ما را از روشنایی شمع بی نیاز می کند.

در مذهب ما باده حلالست ولیکن           بی روی تو ، ای سرو گل اندام حرامست

سروگل اندام بکنایه یعنی یار زیبای بلندبالا که یک ترکیب وصفی است. بیت یعنی: درآیین و مذهب ما باده حلال است ولی ای یار بلندبالای زیبا جدا ازدیداربا توحرام است. در تفسیر سودی آمده است که منظور اینست که با حضور جانان هر چیز تلخ و نامطبوعی هم شیرین ومطبوع خواهد شد. ولی دراصطلاح عرفا باده یا می اثری را گویند که انسان را بسوی توحید و حق سوق دهد. بنابراین توضیح عرفانی این بیت را چنین می توان گفت: در آیین و روش ما اثری که انسان را بسوی توحید و حق سوق دهد حلال است که با آن مست می شویم که این با دیدن تجلی یار حاصل می شود ولی زمانی که تجلی جانان را مشاهده نکنیم این مستی بر ما حرام می شود و این مستی حاصل نمی شود.(هستی جلوه ای از هستی بخش است.)

گوشم همه بر قول نی و نغمه چنگست    چشمم همه بر لعل لب و گردش جامست

همه اینجا یعنی همیشه و قید است. گردش یعنی دورزدن اسم مصدراست اینجا معنی دور می دهد. معنی ظاهری بیت یعنی: من همیشه با گوش خود بصدای نی و نغمه چنگ گوش می دهم و  چشمم همیشه به لبی که رنگش مثل سنگ لعل سرخ است و به دور جام ، دوخته شده است. اما از آنجایی که در اصطلاحات عرفانی جام یعنی احوال. لب لعل بمعنی بطون کلام و به ترانه آیین محبت گغته شده است ، این معنی را می توان از این بیت اسنباط کرد: من گوشم همیشه آماده شنیدن آیین محبت و چشمم همیشه آماده دیدن لبهایی است که بطون احوال عرفانی را در کلام دارند.

درمجلس ما عطر میامیز که ما را           هرلحظه ز گیسوی توخوشبوی مشامست

میامیز یعنی آمیخته مکن ، مخلوط نکن. مشام یعنی قوه بویایی ، بینی. بیت یعنی: ای یار در مجلس ما عطرافشانی نکن زیرا بوی خوش گیسوی تو مداوم در بینی ما می باشد.

از چاشنی قند مگو هیچ و ز شکًر             زانرو که مرا از لب شیرین تو کامست

لب و کام در بیت آرایه مراعات نظیر یا تناسب بوجود آورده  است. کاف  شکر بدلیل  تناسب  وزن ، مشدد   خوانده    می شود. چاشنی یعنی خوش گوارایی. کام یعنی مراد ، مطلوب. بیت یعنی: از شیرینی و خوش گوارایی قند هیچ نگو زیرا مراد دل من از شیرینی لب تو از آن شیرین تر و خوش گواراتر است.

تا گنج غمت  در دل  ویرانه  مقیمست         همواره  مرا کوی خرابات  مقامست

کلمات مقیم و مقام در بیت آرایه اشتقاق را بوجود آورده است. همواره یعنی مداوم. گنج غم اضافه بیانی است. بیت یعنی: تا گوهر عشق تو در دل خراب من جا دارد ، مداوم جای من در میکده معرفت است.

از ننگ چه گویی که مرا نام ز ننگست   وز نام چه پرسی که مرا ننگ ز نامست

این بیت با داشتن کلمات نام و ننگ دارای آرایه تضاد است. ننگ اول اینجا یعنی رسوایی عشق. ننگ دوم اینجا مترادف عار است. نام اول یعنی شهرت مقام. نام دوم و سوم یعنی شهرت بخاطر مقام. پس معنی بیت یعنی: اگر از رسوایی عشق بپرسی خواهم گفت که برای من افتخار است. واگر از عار از من بپرسی از عار ننگ دارم.

می خواره و سرگشته و رندیم و نظرباز       وانکس که چو ما نیست در این شهر کدامست

مصراع دوم از یک جمله استفهامی تشکیل شده است که اشاره است به کسانی که تظاهر به تقدس می نمایند و در خفا شراب می نوشند و میگساری می کنند. بیت یعنی: ما میخوار و سرگردان و بی قید و عشقباز هستیم ، شما بگویید در این شهر چه کسی هست که مانند ما نباشد؟

با محتسبم عیب مگویید که او نیز          پیوسته چو ما در طلب عیش مدامست

محتسب یعنی نگهبان  ، مأمور حاکم ، نهی کننده از منکر. نیز حرف ربط است. مدام دو معنی دارد یکی پیوسته و دیگری باده و به همین دلیل بیت دارای آرایه ایهام هم هست. ضمیر میم محتسبم ضمیر متصل به عیب بوده که برای تناسب وزن متصل به محتسب آمده است. بیت یعنی: عیب باده نوشی مرا به کسی که مرا ازمنکر نهی می کند نگویید چون او هم مانند ما همیشه در پی نشاط شراب و میگساری است.

حافظ منشین بی می و معشوق زمانی          کایًام گل و یاسمن و عید صیامست

عید صیام یعنی عید فطر ، عید آخر ماه مبارک رمضان. شاعر در این بیت خود را شخصیت ثانی فرض نموده خطاب به خود می گوید: ای حافظ هیچ لحظه ای را بی می و معشوق نگذران برای اینکه این روزها روز گل است و روز یاسمن ، چون عید فطر است.


 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 25 اسفند 1394 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
سه شنبه 17 مرداد 1396 07:04 ق.ظ
I've been browsing online more than three hours today, yet I never found any interesting article like yours.
It's pretty worth enough for me. Personally, if
all webmasters and bloggers made good content
as you did, the internet will be much more useful than ever
before.
غلامعلی(امیر) صالحی
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:42 ب.ظ
I was able to find good info from your articles.
غلامعلی(امیر) صالحی
جمعه 13 مرداد 1396 11:53 ب.ظ
Wonderful goods from you, man. I've understand your stuff previous to and you're just extremely wonderful.
I actually like what you have acquired here,
certainly like what you are stating and the way in which you say it.
You make it entertaining and you still take care of to
keep it smart. I cant wait to read much more
from you. This is really a terrific site.
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 7 مرداد 1396 11:48 ق.ظ
I am regular reader, how are you everybody? This paragraph posted at
this website is really nice.
غلامعلی(امیر) صالحی
جمعه 30 تیر 1396 03:33 ب.ظ
This post is truly a good one it assists new
the web visitors, who are wishing in favor of blogging.
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 21 فروردین 1395 12:57 ب.ظ
اخراج مورچه....
چهارشنبه 18 فروردین 1395 06:10 ب.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 14 فروردین 1395 10:53 ق.ظ

سلام.
آرزو می کنم در سال جدید ، حس های خوشایند جدیدی را تجربه کنید.

====================================

خداوندا یک سال جدید دیگه هم شروع شده
خوب همه چی خیلی قشنگ به نظر میرسه اما یادت نره آدم گرفتار تو کشورم زیاده ...
درصد بالایی از هموطنانم با مشکلات زیادی روبرو هستند
و همه چیز اونجوری که اخبار اعلام میکنه زیبا و سر جاش نیست ...
پس خودت به داد برس خودت کمک کن تا شرایط تغییر کنه و مشکلات به حداقل برسه ... آمین




غلامعلی(امیر) صالحیسلام فراوان بر شما

سال نو بر شما و خانواده محترمتان مبارک باد. از خداوند تبارک و تعالی مسئلت دارم تمام آرزوهای خیر شما و همه هموطنان را مستجاب فرماید و تمام مشکلات بر طرف گردد. آمین یا رب العالمین
چهارشنبه 11 فروردین 1395 10:54 ب.ظ
سلام

تبریك روز مادر
غلامعلی(امیر) صالحیسلام فراوان بر شما
میلاد حضرت فاطمه زهرا(س) وروز مادر مبارک باد.
دوشنبه 9 فروردین 1395 04:35 ب.ظ
درود جناب صالحی عزیز
با احترام دعوتید به خوانش اولین پست دز سال جدید.
غلامعلی(امیر) صالحیبی تو ای سرو روان با گل و گلشن چکنم
زلف سنبل چه کشم عارض سوسن چکنم...(حافظ)
سلام بر شما
خواندم شعر زیبایی بود سلامت و شاد باشی.
دوشنبه 9 فروردین 1395 04:33 ب.ظ
سلام-استادصالحی بزرگوار-چون همیشه عمیق،ارزشمندوپرمحتوایی...
استادبزرگوار-حضرت عالی درگروه عصرقلم درتلگرام ادشده اید،باعث افتخارماهستید.
ضمنابه صلاحدیدعالیه،مطالب ارزشمندتون رو برای گروه عصرقلم نیزارسال بفرمایید-خوشحال وخرسندخواهیم شد.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما دوست ارجمند
بسیار سپاسگزارم. حتی المقدور از مطالبم اگر قابل شما را داشته باشد برایتان می نویسم از دعوت و قدردانی شما صمیمانه تشکر می نمایم.
شنبه 7 فروردین 1395 09:50 ق.ظ
سلام و درود

نوروزتان مبارک

عیشتان مدام

چون گذشته ها

فراوان آموختم

مانا باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما
سپاسگزارم
نوروز بر شما هم مبارک باد
شاد و سلامت باشی.
شنبه 7 فروردین 1395 08:59 ق.ظ
سلام مجدد سال نو را تبریک گفته و از خداوند برای شما عزت و افتخار و سلامتی آرزو می کنم بسیار زیبا و عالی
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
متشکرم. نوروز بر شما هم مبارک باد. شاد و سلامت باشی.
یکشنبه 1 فروردین 1395 06:06 ق.ظ
سال نو مبارک
غلامعلی(امیر) صالحیفرارسیدن عید نوروز و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
پنجشنبه 27 اسفند 1394 10:33 ب.ظ
سلام وبلاگتون خیلی پرمحتواست.ممنونم و موفق باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
پنجشنبه 27 اسفند 1394 10:20 ب.ظ
درود احسن استاد سال نو مبارک
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما استاد ارجمند
سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
پنجشنبه 27 اسفند 1394 12:41 ب.ظ
سلام و
دستمریزاد استفاده کردم
سالی سرشار از شادی و سلامتی برایتان آرزو مندم
ایام به کامتان شیرین باد
انشاءالله
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
سپاسگزارم.
پیشاپیش عید و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
.


پنجشنبه 27 اسفند 1394 11:28 ق.ظ
ممنون از حضورتون

سال نو پیشاپیش مبارک
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم .
پیشاپیش عید و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
.


چهارشنبه 26 اسفند 1394 10:55 ق.ظ
درود
غزلیات حافظ که همیشه شیرین است
و شنیدن دارد
و شرح آن نیز از بیان شما که خود
جوری دیگر صفا دارد جناب صالحی عزیز.
سپاس فراوان
...
عید نوروز پیشاپیش بر شما مبارک.
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
بسیار سپاسگزارم. شاد و سلامت باشید.
پیشاپیش عید و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
چهارشنبه 26 اسفند 1394 02:11 ق.ظ
باسلام ودرودفراوان به شما شاعرو مححق گرانقدر احسنت استفاده کردم مانا ونویسا باشید
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
بسیار سپاسگزارم. شاد و سلامت باشید.
پیشاپیش عید و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
چهارشنبه 26 اسفند 1394 12:25 ق.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
چهارشنبه 26 اسفند 1394 12:25 ق.ظ
ممنون از حضورتون
غلامعلی(امیر) صالحی
سپاسگزارم. .
پیشاپیش عید و آغاز سال نو بر شما مبارک باد.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر