تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح غزل(48)
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2





                                                                            غلامعلی(امیر)صالحی

این غزل بر وزن فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لان یعنی بحر رمل مثمن مخبون اصلم مسبغ است. ابتدای این غزل با سرمستی عارفانه و پند و اندرز شروع و با ابیات عارفانه پایان می یابد.

صوفی از پرتو می راز نهانی دانست      گوهر هرکس از این لعل توانی دانست

لعل اینجا استعاره از می است. در بعضی نسخ بجای صوفی عارف آمده است. گوهر یعنی اصل و نژاد اینجا یعنی ذات و سرشت. پرتو یعنی روشنایی ، نور.  بیت یعنی: عارف از روشنایی بخشی نور می معرفت راز پنهانی را دانست. ذات  و سرشت هرکسی را از این می می توان فهمید.

قدرمجموعه ی گل مرغ سحر داند و بس      که نه هرکو ورقی خواند معانی دانست

قدر به مجموعه و مجموعه به گل اضافه شده است. مرغ به سحر نیز اضافه شده است واینجا منظور بلبل است. وبس یعنی فقط. ورقی اینجا یعنی کتابی. در بحث خداشناسی و کتابهای دینی آمده است که از طریق استدلال می توان پی به وجود خداوند تبارک وتعالی برد یعنی از پدیده می توان به وجود پدیدآورنده پی برد.اما  از طریق دریافت درونی بهتر این اثبات صورت می پذیرد.یعنی اینکه دل انسان وقتی حس می کند وشیفته می شود بهترین وقشنگترین راه به یقین رسیدن است یا  به بیانی دیگرعشق ورزیدن به معشوق از زبان کسی که خودش عاشق نیست هر چه باشد قابل مقایسه  با  کسی  که  خودش عاشق است و عشق را حس می کند نیست. بیت یعنی: ارزش گلستان را فقط بلبل می داند نه هرکسی که یک کتاب خواند معنی هر علمی را داناست. (مولانا هم سروده است: پای استدلالیان چوبین بود...)

عرضه کردم دوجهان بر دل کارافتاده      بجزازعشق تو باقی همه فانی دانست

این بیت اقتباس است ازآیه 26و27سوره الرحمن که می فرماید:...کل من علیها فان و یبقی وجه...(هرکه روی زمین است دستخوش مرگ و فناست و زنده ابدی ذات خدای منعم باجلال و عظمت است. ترجمه آقای مهدی الهی قمشه ای) و در مقامات معنوی عرفا این بیت اشاره دارد به مبحث مقام فنا که نود و دومین مقام از یکصد مقام عرفانی است که در کتاب منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری هم آمده است درتوضیح این مقام گفته اند بجز ذات باریتعالی وجود همه هستی وجود ظلی است یعنی همانند سایه است. حافظ در بیتی دیگر سروده است: روشن از پرتو رویت نظری نیست که نیست – منت خاک درت بر بصری نیست که نیست. کارافتاده یعنی باتجربه ، کارآزموده. باقی یعنی بقیه چیزهای دیگر.عرضه کردم اینجا یعنی نشان دادم. بیت یعنی: این جهان و جهان دیگر را به دل با تجربه ام نشان دادم. عشق تو را ماندگار و بقیه چیزهای دیگر را فناپذیر دانست.

آن شد اکنون که زابنای عوام اندیشم      محتسب نیز دراین عیش نهانی دانست

بیت یعنی: حالا دیگر آن زمان سپری شد که من نگران فرزندان مردم عوام باشم  که بدانند من باده نوشم ، برای اینکه محتسب یعنی نهی کننده از منکر نیز خود   این عیش پنهانی مرا می داند.

دلبرآسایش ما مصلحت وقت ندید      ورنه از جانب ما دل نگرانی دانست

دلبر یعنی معشوق. آسایش اسم مصدر آسوده. مصلحت یعنی خیر و صلاح. وقت اینجا یعنی حالا. ورنه مخفف وگرنه. بیت یعنی: معشوق ازلی و ابدی مصلحت ندید حالا آسایش داشته باشیم ، وگرنه می داند که ما نگران فراقش هستیم.

سنگ وگل را کند از یمن نظر لعل وعقیق      هرکه قدر نفس باد یمانی دانست

این بیت آرایه تلمیح دارد چون به حدیث پیامبراکرم(ص) در داستان اویس قرنی اشاره دارد. باد یمانی اضافه بیانی است. یعنی بادی که از طرف یمن می آید. این بیت ازجمله ابیاتی است که ابتدای معنی ازمصراع دوم بیت شروع   می شود. بیت یعنی: هرکس قدر و ارزش باد یمانی را که اشاره دارد به حدیث مربوط به اویس قرنی بداند و راه و رسم اولیاء الله را طی کند و به مقامات معنوی برسد عجیب نیست اگر با برکت و خجستگی نظرش سنگ وخاک را به جواهرات لعل وعقیق تبدیل نماید.

ایکه از دفتر عقل آیت عشق آموزی      ترسم این نکته به تحقیق ندانی دانست

ای حرف ندا است منادای آن محذوف است ومنظورهمه کسانی است که اینطورند. ایکه مخفف ای کسی که. که حرف ربط است. دفتر عقل اضافه بیانی و آیت عشق هم اضافه بیانی است. ترسم یعنی می ترسم فعل مضارع اول شخص مفرد. بیت یعنی: ای کسی که از طریق خواندن کتاب عقل می خواهی نشان عشق را بیاموزی می ترسم که معنای حقیقی عشق را ندانی ، چون از طریق عقل به عشق نخواهی رسید.

می بیاور که ننازد به گل باغ جهان      هرکه غارتگری باد خزانی دانست

ننازد یعنی فخر نفروشد. گل به باغ اضافه تخصصی و باغ به جهان اضافه بیانی است. ی غارتگری  ی  مصدری. و باد به خزان اضافه است  و ی آن  ی  نسبی  است. بیت یعنی: می معرفت بنوش برای اینکه هرکس خزان گلستان جهان را توسط باد خزان پائیز دانست دیگر برای زیبائی ها ، لذات و وابستگیها و مقامها... این جهان که مانند باغ ناپایدار و موقتی است  فخر نمی فروشد. (اشاره به اینکه  ای انسان با سرمستی ، عشق ورزیدن به جان جانان را پیشه کن ، برای اینکه   لذائذ و دارایی دنیا موقتی است  وارزش فخرفروشی ندارد. آن چیزی که ارزش افتخار ورزیدن دارد عشق ورزیدن به اوست)

حافظ این گوهرمنظوم که از طبع انگیخت      زاثر تربیت آصف ثانی دانست

گوهرمنظوم یعنی سنگهای گرانبهای سوراخ شده و برشته کشیده شده که اینجا منظوراشعارشاعر است. این بیت ازدو نظر مدح است یکی مدح شاعر و دیگر  مدح قوام الدین محمد آصف ثانی وزیرشاه شجاع. بیت یعنی: ازاثر تربیت آصف ثانی ، حافظ این اشعارمانند جواهرات گرانبها را با سرشت خویش سروده است.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 14 اردیبهشت 1395 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
دوشنبه 20 شهریور 1396 03:09 ق.ظ
من امروز بیش از 3 ساعت در حال دیدن سایت آنلاین هستم، اما من هرگز مقاله جالبی پیدا نکردم
مثل تو اون به اندازه کافی برام ارزشمنده. به نظر من، اگر تمام صاحبان وب سایت و وبلاگ نویسان محتوای خوبی را به عنوان مطالب ارائه دهند
شما انجام دادید، وب بسیار مفیدتر از همیشه خواهد بود.
غلامعلی(امیر) صالحی
یکشنبه 19 شهریور 1396 08:12 ب.ظ
به سادگی می خواهم بگویم که مقاله شما شگفت آور است. وضوح در پست شما بسیار خوب است
و من می توانم فرض کنم شما متخصص در این موضوع هستید.
با اجازه شما به شما اجازه می دهد که فید خود را به روز نگه دارید
پست آینده با تشکر از یک میلیون و لطفا نگه دارید
کار لذت بخش.
غلامعلی(امیر) صالحی
یکشنبه 19 شهریور 1396 05:34 ب.ظ
That is a good tip especially to those new to the
blogosphere. Brief but very accurate information… Appreciate your
sharing this one. A must read post!
یکشنبه 19 شهریور 1396 01:26 ب.ظ
ما با یک وب سایت متفاوت در این جا سر و کار داشتیم و فکر کردیم ممکن است چیزها را بررسی کنیم.
من دوست دارم آنچه را که می بینم اکنون دنبال می کنم. منتظر نگاه کردن
به طور مرتب به صفحه وب شما
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 18 شهریور 1396 09:50 ب.ظ
کیه این وبلاگ فوق العاده است من دوست دارم خواندن مقالات شما.

ببخشید کار خوب! شما متوجه شدید، بسیاری از افراد در جستجوی این اطلاعات هستند
شما می توانید به آنها کمک کنید تا حد زیادی.
غلامعلی(امیر) صالحی
پنجشنبه 16 شهریور 1396 07:21 ق.ظ
I used to be recommended this blog via my cousin. I
am now not certain whether this submit is written through
him as nobody else understand such detailed approximately my difficulty.

You are incredible! Thanks!
غلامعلی(امیر) صالحی
دوشنبه 13 شهریور 1396 05:14 ق.ظ
I am regular visitor, how are you everybody? This post posted
at this website is actually pleasant.
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 14 مرداد 1396 10:07 ب.ظ
Excellent website. A lot of useful info here. I am sending it to a few friends ans also
sharing in delicious. And of course, thanks to your effort!
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 24 تیر 1396 09:30 ق.ظ
Ahaa, its fastidious discussion about this post here
at this website, I have read all that, so now me also commenting at this place.
جمعه 1 اردیبهشت 1396 12:57 ب.ظ
پنجشنبه 21 بهمن 1395 08:27 ق.ظ
با سلام

موفق باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام فراوان بر شما
سپاسگزارم.
سه شنبه 4 خرداد 1395 01:31 ب.ظ
http://s6.picofile.com/file/8252738218/kh95.jpg

سلام. زندگییتان پر از روزهای زیبا

=============================
دنیای هرکس به همان شکلی است که آن را تجسم می کند.
بنابراین اگر فضای ذهن ما رنگین و متنوع باشد ،
زندگی ما هم ، کم کم مثل افکارمان رنگارنگ و زیبا می شود.
پس هنر هر انسان در آن است که بتواند افکار و ایده های
زیبای بیشتری برای زندگی در ذهنش بپروراند.




غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
خواندم خیلی خوب بود از مطالب ارزشمندتان بهره مند شدم.
پنجشنبه 30 اردیبهشت 1395 11:20 ق.ظ
درود
خوندم
چندیست به روزم
هماره انوشه بزی
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
خواندم. خاطره جالبی بود.
یکشنبه 26 اردیبهشت 1395 11:39 ق.ظ
سلام، اعیاد شعبانیه بر شما مبارک
شرح شما را خواندم
غلامعلی(امیر) صالحیسلام. برشماهم مبارک باد.
سپاسگزارم.
یکشنبه 19 اردیبهشت 1395 01:34 ب.ظ
درود بر استاد و همت والایش.
استفاده کردم. سپاس از تلاش شما
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما دوست ارجمند
بسیار سپاسگزارم.
شنبه 18 اردیبهشت 1395 08:39 ق.ظ
سلام خیلی عالی نهایت استفاده را می بریم دست مریزاد
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما سپاسگزارم.
شنبه 18 اردیبهشت 1395 08:12 ق.ظ
سام و درود


هرچند دیر اما

روز معلم بر شما مبارک باشد

ما همیشه شاگرد مکتب حافظ خوانی شما هستیم

درود


غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما استاد ارجمند سپاسگزارم. امیدوارم بتوانم غزلهای بعدی را با فاصله زمانی کمتری خدمتتان بنویسم.
چهارشنبه 15 اردیبهشت 1395 01:04 ق.ظ
درود بر جناب صالحی ادیب.
بسیار بهره مند گشتم از این غزل حافظ نیز.
...
سپاس فراوان.
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما سپاسگزارم.
سه شنبه 14 اردیبهشت 1395 10:25 ب.ظ
درود استاد عالی
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما استاد ارجمند. سپاسگزارم.
سه شنبه 14 اردیبهشت 1395 09:03 ب.ظ
باسلام ودرودفراوان برشما شاعرو محقق گرانقدر عالی بود مانا ونویسا باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما شاعرو نویسنده محترم. ممنون و متشکرم از قدردانی شما.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر