تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح غزل50 حافظ شیرین سخن
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




                                                   غلامعلی(امیر)صالحی

وزن این غزل مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات یعنی بحر مجتث مثمن مخبون مقصور است. این غزل دارای ردیف (خویشتن است) و قافیه (آی) است. بیت آخر غزل اقتباسی از قرآن مجید و بیت پنجم را در شرح (خلق) که یکی از صدمقام عرفانی است مربوط دانسته اند و بیت ششم به نوعی بیت پنجم را تأیید نموده است که در ابیات مربوطه توضیح خواهم داد.

بدام  زلف  تو  دل  مبتلای  خویشتن  است     بکش بغمزه که اینش سزای خویشتن است

دل من خودش را گرفتار دام زلف تو نموده است تو نیز با غمزه ای او را بکش برای اینکه سزایش هم اینست.

گرت   ز دست  بر آید   مراد   خاطر ما    بدست باش که خیری بجای خویشتن است

بدست باش مختلف معنی شده: آگاه باش ، زودباش ، همت کن که زودباش بنظرم مناسب تر است. خیری یعنی یک خیر (ی) آن (ی) وحدت است. بیت یعنی: اگر می توانی آرزوی دل مرا برآوری ، زودباش این کار را بکن چون این کار درجای خود یک امر خیر است.

بجانت ای بت شیرین دهن که همچون شمع    شبان  تیره  مرادم فنای خویشتن است

ب : حرف قسم. ای: ندا. بت شیرین دهن یعنی محبوب: منادا. شبان جمع شب ان علامت جمع. بیت یعنی: ای محبوب شیرین دهان من بجانت قسم که مانند شمع آرزوی من فدای تو شدن است.

چون رآی عشق زدی با تو گفتم  ای  بلبل     مکن که آن گل خندان برای خویشتن است

رآی یعنی فکر کردن. گل خندان: موصوف و صفت است اینجا یعنی معشوق بلبل. بیت یعنی: وقتی فکر عشق ورزیدن به گل را نمودی به تو گفتم این کار را نکن چون خودخواه و خودپسند است.

بمشک چین و چگل نیست بوی گل محتاج    که  نافهاش  ز بند  قبای   خویشتن  است

نافهاش: ها علامت جمع و ش ضمیر سوم شخص مفرد که مرجعش گل است. چگل با فتحه چ وفتحه گ نام شهری در ترکستان که مشک های چین و چگل مشهورند و چگلی ها در اشعار به زیبایی و خوش اندامی شهرت دارند.  انسانهای معطر به خود عطر و مشک می زنند تا خوشبو شوند در این بیت شاعر گل را به آن انسانها مانند دانسته با این تفاوت که آن انسانها به خود عطر می زنند تا خوشبو شوند اما گل را گفته است در بند قبایش یعنی در شکاف گلبرگهایش ، بوی خوش مشک تولید می شود. بیت یعنی: گل به مشک های چین  و چگل احتیاج ندارد برای اینکه در گلبرگهایش بوی خوش تولید می شود و نافه ی  مشک فراوان دارد. در توضیح عرفانی این بیت آنچنانکه در ابتدای غزل نوشتم اشاره دارد به یکی از یکصد مقام معنوی که در مطالب عرفانی آمده است موضوعی بنام خلق. سالک با خودسازی خود به مرحله ای از عرفان می رسد که دارای حسن خلق میشود. دراین توضیحات گفته شده حسن خلق ذاتی است و عارضی نیست یعنی سالک اخلاق نیکی را که خداوند تبارک و تعالی ذاتاً در وجودش نهاده حفظ نموده  و بارور می نماید. یعنی همه ی انسانها با اخلاق نیک بدنیا آمده اند اگر انسانهای بد وجود دارند با تأثیرات منفی و تربیت های نادرست محیط بد می شوند.

مرو   بخانه ی  ارباب  بی  مروًت  دهر    گه گنج عافیتت در سرای خویشتن است

این بیت گرچه به تنهایی معنی خود را دارد اما با مفهوم بیت قبل هم بی ارتباط نیست. گنج عافیت آرایه تشبیه صریح. عافیت یعنی تندرستی ، صحت کامل و رستگاری. بیت یعنی: ای انسان به خانه ناجوانمرد روزگار تمایل نداشته باش چون رستگاری و خوشبختی تو در خانه خودت و وجود خودت است. منظور اینست که دل به دنیاپرستان و دنیاپرستی نسپار و به فطرت و ذات خوبی که خداوند در وجودت نهاده است دل ببند تا خوشبخت شوی.

بسوخت حافظ  و در شرط  عشقبازی او  هنوز بر سر عهد و وفای خویشتن است

یعنی حافظ اگر چه برای شرط عشقی که با محبوب خود بسته بود سوخت و آتش گرفت اما دست از وفای به عهد خویش نکشید وبرسرعهد خود مقاوم و پابرجاست. این بیت آیه23سوره احزاب را تداعی می کند که فرموده است: من المومنین صدقوا ماعاهدواالله علیه... برخی از آن مومنان بزرگ مردانی هستند که به عهد و پیمانی که با خدا بستند کاملا وفا کردند...( ترجمه آقای مهدی الهی قمشه ای)


 

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 17 مرداد 1395 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:54 ب.ظ
I think this is one of the most important information for me.
And i'm glad reading your article. But wanna remark on some general things, The site style is ideal,
the articles is really excellent : D. Good job,
cheers
شنبه 14 مرداد 1396 11:41 ق.ظ
It's going to be finish of mine day, except before ending I am
reading this wonderful piece of writing to improve my knowledge.
غلامعلی(امیر) صالحی
شنبه 7 مرداد 1396 12:33 ب.ظ
Awesome post.
غلامعلی(امیر) صالحی
دوشنبه 5 مهر 1395 10:27 ب.ظ
ممنون از حضور سبزتان
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
جمعه 2 مهر 1395 07:47 ب.ظ
سلام ممنون از حضورتون
مطالبتون مث همیشه عالین
اپم ممنون میشم بیاین
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
مطالعه کردم.مطالب ارزشمندی بود.
ممنون که سر زدی.
پنجشنبه 1 مهر 1395 11:35 ب.ظ
درود ادیب گرامی
دعوتید.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
خواندم پاییزانه قشنگی بود.
پنجشنبه 1 مهر 1395 11:04 ب.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
سه شنبه 30 شهریور 1395 11:48 ق.ظ
سلام
عید غدیر بر شما مبارک
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
عید سعید غدیر یر شما هم مبارک باد.
یکشنبه 28 شهریور 1395 05:58 ب.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
دوشنبه 22 شهریور 1395 07:57 ب.ظ
درودها جناب صالحی
دعوتید با احترام.
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
خواندم. زیبا بود.
یکشنبه 21 شهریور 1395 05:31 ب.ظ
موفق باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
پنجشنبه 11 شهریور 1395 01:20 ب.ظ
عاشق گردو باز....
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
داستان زیبایی بود. احسنت بر مولانا برای سرودن و بر شما برای انتخاب و توضیحش.
دوشنبه 1 شهریور 1395 03:03 ب.ظ
موفق باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
پنجشنبه 21 مرداد 1395 07:50 ب.ظ
غلامعلی(امیر) صالحی
یکشنبه 17 مرداد 1395 07:46 ب.ظ
درود بر شما...
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
یکشنبه 17 مرداد 1395 05:44 ب.ظ
درود استاد
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
یکشنبه 17 مرداد 1395 01:50 ب.ظ
مطالبتون واقعا زیباست من که استفاده کافی بردم اومیدوارم یقیه هم استفاده ببرند با سپاس از شما
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر