تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - بوسه ای بر ساغر حافظ2 توضیح اشعار حافظ
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




 

 

بیستم مهر روز بزرگداشت حافظ مبارک باد

پس  از سرودن غزل « ای کاش »  بر آن  شدم هر سال  بمناسبت   بزرگداشت  حافظ   بتربیت حروف الفبا غزل یا قصیده ای بسرایم  بنا براین اشعار « مست غزل حافظ » ، « نغمه عشق » و « سخن خوش » را درسالهای پیش سرودم و امسال نوبت حرف (ث) بود که غزل «الغیاث» را تقدیم جناب حافظ  می نمایم. امید است مورد پسند شما عزیزان قرار گیرد و از خواندن آنها لذت ببرید.:        

                        ای کاش

ای  کاش  روزگار  همه  حافظانه   بود

 یعنی  بهشت  بود وغمش عاشقانه  بود

حافظ ، چه دلنشین همه وصف جهان کنی

آنجا که حرفت از بت مشکین کلاله بود(1)

معشوق ، خواست  تا که نمایان شود  به عشق

 آدم  نمود  خلق  و  جهانش   بهانه  بود

هجران  رسید  تا که غمش را کند شدید

از  حادث  بدش  این  در  نشانه  بود(2)

اکنون تو  ای  « امیر »  اگر  رهروی  ، بپوی

آن  مستقیم  راه  که  حافظ  روانه  بود

(1) اشاره به بیت زیر از غزلیات حافظ                                       

آن نافه مراد که می خواستم ز بخت   درچین زلف آن بت مشکین کلاله بود

(2) اشاره به بیت زیر از غزلیات حافظ                                      

ما بدین در نه پی حشمت و جا آمده ایم     از بد حادثه اینجا به پناه آمده ایم

          مست غزل حافظ

ایحافظ  خوش الحان مست می ناب اولی                         

تو مست نما که ما مست تو جناب  اولی

مستم ز تو در پیری گرچه تو همی گفتی                          

رندی و  طربناکی  در  عهد  شباب  اولی

از  همچو  تو  دلداری  دل  بر  نکنم  آری                     

 چون شعرزلال تو از مشک  و گلاب اولی

گویند  در   آن   دنیا   بینیم    اقارب   را                               

در سر هوسم اینکه دید تو جناب  اولی

یک بوسه نمودیم  ما بر ساغر تو حافظ                               

چون مست زاشعارت ازمست شراب اولی

                                       نغمه عشق

حافظ   ای  نغمه ات  می   ناب              مست  می دارد این همه  احباب

بگو   از   عشق   عهد    الست              بگو   از   قصه  های     کتاب

بگوهرکس نه عاشقست مرده ست            بگو اینست  یک حرف  حساب

بگو ما  نامدیم  به حشمت و جاه              بگو خود بر راس عرش دریاب

بگو دنیا  به لحظه ای  بند  است              گوئیا  لب نمی رسد  به  شراب

بگو  فرصت  شمار  این  لحظه              تا  توانی  بکش  تو  ناز  رباب

                          سخن خوش

بجان حافظ و عهد الست  و عشق نخست    

که خوشتر از سخنش در عجم، هیچ شخص نجست

گمان  من  به  تو اینست  ای  امیر غزل

که  شهره ی تو بدینسان کس ، ندید ونگفت

بجان ودل ، پدرشعرجرمن گفته به شوق

که افتخارم آن خط مشی وعشق بتوست(1)

که بعد تو هر شاعر به زبان نیک دری

اگر به تو اقتدا   نکند  ،  خوب  ،  نرست

بیا «امیر» وبگو بیشتر ز نغمه ی حافظ

که  نغمه های غزلش  محکمست ونه سست

1 – اشاره به سخن گوته پدر شعر آلمان

                        الغیاث

حافظا مائیم و درد بی وفایی الغیاث

                     باهمیم انگار مارا هست جدایی الغیاث

درد عشقی را که گفتی بارها ای خوش سخن

                     نیست حرف اول بلکه انتهایی الغیاث

گرچه حرف توست هردم حجت برهان عشق

                  همدلان هستند اندک گو کجایی الغیاث

آن کسانی در جهان هستند غرق مادیات

                 نیست در سلکشان عشق خدایی الغیاث

 

توضیح غزل(42)

                                                          غلامعلی(امیر)صالحی

وزن این غزل فاعلاتن مفاعلن فعلات یعنی بحر خفیف مسدس مخبون مقصور است. این غزل دارای ردیف (هوس است) می باشد که در هر بیت آنچه را که خیلی دوست دارد مطرح نموده و در پایان با کلمات هوس است بپایان می رساند. یعنی این موارد را خیلی خوشم می آید و دوست دارم. گفتنم ، سفتنم و... از مصدر و فاعل تشکیل شده اند مانند گفتنم از مصدر گفتن و ضمیر (ام )که فاعل جمله است تشکیل شده یعنی گفتن من.:

 حال دل با تو گفتنم هوس است         

خبر دل شنفتنم هوس است

ش شنفتنم مضموم است. بیت یعنی: من بتو عشق می ورزم و بسیار مشتاقم حال دلم را برای تو توضیح دهم و بسیار مشتاقم از عشق وحال دل تو خبردار شوم.

 طمع خام بین که قصه ی فاش         

 از رقیبان نهفتنم هوس است

بیا تماشاکن ببین من چه طمع خام و آرزوی بیهوده ای دارم ، داستان عشق من که فاش گشته و همه از او اطلاع دارند را می خواهم از رقیبان خود پنهان دارم.

 شب قدری چنین عزیز شریف         

 با تو تا روز خفتنم هوس است

شب قدر را استاد خطیب رهبر در اینجا کنایه از شب وصل دانسته بیت یعنی: در چنین شب قدر شریف و عزیزی آرزو دارم تا روز شود با تو بخوابم. همانطور که قبلا در نکته ای از حافظ(3) عرض کردم: در اشعار و متون ادبی بکارگیری کلمات رکیک و خارج از نزاکت بی ادبی محسوب می شود به همین دلیل زمانی که لازم می شود آنها بکار گرفته شود ، شاعر و ادیب با هنرمندی خاص خود باید از کلمات دیگری استفاده نماید وجملات را طوری بسازد که ضمن دارا بودن همین مفهوم خارج ازشئون اخلاقی وادب هم سخن نگفته باشد . یک نمونه ازکار را در دوبیت زیر ازحافظ مشاهده میکنیم. در این دو بیت او چند موضوع را فراموش نکرده و با شیوه ای بی نظیر و استادانه به آنها پرداخته ، اول اینکه مانند اکثراشعارش ایهام خاصی بکار برده که میتواند عارفانه  نیز معنی بدهد. موضوع دوم اینکه از کلمات رکیک استفاده نکرده و سوم اینکه معانی جملات ظاهرا چیز دیگری است اما آن معنی مورد نظر را می رساند. یک معنی از بیت(وه که دردانه ای...) اشاره به شب زفاف است اما این معنی را هم دارد: دوست دارم در شب تاریک غزل ظریف بسرایم.

 وه که دردانه ای چنین نازک         

 در شب تار سفتنم هوس است

یعنی به به چقدر زیبا و شگفت انگیز است که من در شب تاریک چنین مروارید ظریفی را سوراخ نمایم (توضیح بیشتر این بیت در توضیح بیت قبل نوشته شد)

 ای صبا امشبم مدد فرمای         

که سحرگاه شکفتنم هوس است

(که) در ابتدای مصراع دوم (که) تعلیل است و شکفتن مصدر فعل لازم است یعنی به مفعول احتیاج ندارد. معنی بیت یعنی: ای باد صبا امشب کمکم کن چون دل تنگ من هم مانند غنچه که در سحرگاه می شکفد آرزو دارد با دم شادی بخش تو بشکفد. حافظ در اشعار متعدد گفته است که صبا پیام رسان معشوق ازلی و ابدی است و از کوی او میآید و این پیام را ما می شناسیم که در ابتدا در بهشت با آن مأنوس بوده ایم (زکوی یارمیآید نسیم باد نوروزی – ازین باد ار مدد خواهی چراغ دل برافروزی) و در بیتی دیگر گفته است: (بوی خوش تو هرکس زباد صبا شنید – از یار آشنا سخن آشنا شنید)

 از برای شرف بنوک مژه         

خاک راه تو رفتنم هوس است

رفتن با ضمه (ر) یعنی جارو کردن. شاعر تصویر زیبایی نیز در این بیت بوجود آورده که جای تحسین دارد زمانیکه جایی راجاروکنند اول کمی آب می پاشند  بعدجارو میکنند. بیت یعنی: برای اینکه عزت و شرف کسب نمایم ، اشک می ریزم و با نوک مژه ام راه برای تو پیمودن را جارو می کنم که برای این کار اشتیاق فراوان دارم.

 همچو حافظ برغم مدعیان         

 شعر رندانه گفتنم هوس است

حافظ دراین بیت خود را شخصیت ثانی فرض نموده است. برغم درچاپ سودی در اینجا به کوری چشم هم معنی شده است. بیت یعنی: به کوری چشم دشمنان بسیار مشتاقم مانند حافظ اشعار رندانه و زیرکانه بسرایم. همانطوری که در توضیح یکی از طنزهای شوخ طبعی حافظ عرض کردم: آنچه مسلم است اینست که حافظ شیرین سخن یک آدم بذله گو و شوخ طبعی بوده است (نکته دانی بذله گو چون حافظ شیرین سخن – بخشش آموزی جهان افروز چون حاجی قوام) حافظ با زبان شوخ طبعی و بذله گویی حرفهای زیرکانه خود را بگوش دیگران می رسانده است و این هنر را رقیبان همزمانش نداشته و آرزوی هنر او را داشته اند.

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 19 مهر 1394 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
شنبه 18 شهریور 1396 03:51 ق.ظ
constantly i used to read smaller articles which as well
clear their motive, and that is also happening with this piece of writing which I am
reading now.
یکشنبه 25 تیر 1396 12:32 ب.ظ
whoah this weblog is fantastic i like studying your articles.
Stay up the good work! You understand, a lot of individuals are searching around for this info, you could help them greatly.
غلامعلی(امیر) صالحی
سه شنبه 9 خرداد 1396 10:00 ب.ظ
بسیار مطلب عالی بود!
ممنونم از وبلاگ خوبتون
غلامعلی(امیر) صالحیسپاسگزارم.سلامت و شاد باشید.
شنبه 25 مهر 1394 04:40 ب.ظ
سلام استاد
ایام محرم تسلیت و خیلی التماس دعا
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
محتاجیم به دعا. سلامت باشید.
پنجشنبه 23 مهر 1394 12:28 ب.ظ
سلام من به محرم بهغصه و غم مهدی
به چشم کاسه ی خون و به شال ماتم مهدی

سلام ودرود جناب صالحی بزرگوار!
دست دلتان مریزاد بسیار عالی لذت بردم!
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
بسیار سپاسگزارم. سلامت باشید.
دوشنبه 20 مهر 1394 01:54 ق.ظ
سلام دوست عریر استفاده کردم دستتون دردنکند:
که خوش گفتی زحافظ،صالحی دنیاقفــس
حافظان داننــــــداین،برای غیره هـــوس

مریدیم ازمریــــدان،درین دنیـــای ویران
بایداوراستـــــائیم،مــــرادست ودادرس

شواهــــــدوجودش،آیـــات زنـــــدگانی
برکائنـــــات برانسان،جـــزاونداریم کس

نگرآئینـــــهءدل،(مسعود)بگــــــوجهانی
اسیرتقدیرخویش،نهایت خاک هست خس
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
از ابراز محبت جنابعالی برای سرودن شعر بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
دوشنبه 20 مهر 1394 12:50 ق.ظ
سلام : ضمن عرض ادب، دورود خدا برحافظ غزل سرا که عاشقان بی نظیری نمایان دارد در جهان .
به کام دلم نشست چو نسیم بهاری غزلت دورود می فرستم بر آن قلمت

دل شیدا را باید قربانی کرد
درمحضردوست
هر چه در عالم هست از آن اوست

غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
یکشنبه 19 مهر 1394 11:01 ب.ظ
سلام گرامی خانه نو مبارک ادرس را دروبت اشتباه داده بودی موفق باشی و برقرار
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
خیلی ممنون. متشکرم که به این وبلاگ جدید نظر نوشته ای. شاد و سلامت باشی.
یکشنبه 19 مهر 1394 07:38 ب.ظ
سلام و عرض ادب
لذت بردم از اشعار نابتان موفقیت روزافزونتان را آرزومندم
پایدار باشی
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
متشکرم. شاد و سلامت باشی.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر