تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح اشعار حافظ
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




توضیح غزل(53):

                                                                   غلامعلی(امیر)صالحی

این غزل غزلی عارفانه و  دارای وزن مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات یعنی بحر مجتث مثمن مخبون مقصور می باشد.

منم که گوشه ی میخانه خانقاه منست          دعای پیر مغان ورد صبحگاه منست

در این بیت و ابیات دیگر این غزل  شاعر به عشق وافر خود به معبود ازلی و ابدی پرداخته  است. میخانه دراصطلاح عرفا یعنی عالم لاهوت. ورد یعنی ذکر دعا. بیت یعنی: من کسی هستم که عبادتگاه من گوشه میخانه است و ذکر دعای صبحگاهی من دعای پیر مغان است. در این بیت حافظ می توان بدور بودن از خانقاه دراویش راحس کرد اما تلویحا گفته است که باید پیری و مرادی داشت تا بتوان مراحل سلوک عرفان را پیمود. این بیت اقتباسی از آیه 25 سوره انسان است که می فرماید: نام پروردگارت را هر صبح و شام بیاد آور. و نکات دستوری این بیت: دارای نهاد و گزاره و مسند و مسندالیه و فعل ربطی است....

گرم ترانه ی چنگ صبوح نیست چه باک          نوای من به سحر آه عذرخواه منست

صبوح با فتحه صاد یعنی شرابی که در اول صبح نوشیده شود. بیت یعنی: اگر برای من ترانه ای که همراه با شراب بامدادی نوشیده شود نیست چه باک چون آهنگ دعای سحری که برای بخشش گناهانم بدرگاه پروردگار سر می دهم را دارم.

ز  پادشاه  و  گدا  فارغم  بحمد الله           گدای خاک در دوست  پادشاه  منست

من الحمد لله از پادشاه و گدا دست کشیده ام و با آنها کاری ندارم ، چون هر گدای خاکسار درگاه پروردگار که پادشاهان برحق ملک دلند پادشاه من است.در غزلی دیگر حافظ گفته است: مرا عهدیست با جانان که تا جان در بدن دارم – هواداران کویش را چو جان خویشتن دارم.

غرض زمسجد ومیخانه ام وصال شماست          جزاین خیال ندارم خدا گواه منست

منظور و مقصود من از رفتن به مسجد و میخانه عشق دیدار محبوب است ، چون همیشه در فکر اویم و بغیر از این فکر دیگری ندارم و خدا را شاهد می گیرم که چنین است و جز این نیست. عرفا این بیت را با مبحث «عزم» که یکی از صدمقام معنوی عرفان است مربوط می دانند.

مگر به تیغ اجل خیمه برکنم ورنی          رمیدن از در دولت نه رسم و راه منست

بجز شمشیر اجل خیمه وجود من را از جا برکند وگرنه فرار و دورشدن از درگاه محبوب در راه و رسم زندگی من نیست و من نیک بختی را در این درگاه می دانم و بس. این بیت با بیت بعد موقوف المعانی است.

ازآن زمان که براین آستان نهادم روی          فراز مسند خورشید تکیه گاه منست

شاعر بدنبال بیت قبل که از درگاه دوست گفته بود ادامه می دهد: ازآن زمانی که به درگاه دوست روی نهادم مقام و عزت من وجایگاه من بالای تخت خورشید جای دارد . این بیت را عرفا در مبحث«حیات جمع(نفس افتخار)» که یکی از صدمقام معنوی است آورده اند. خواجه عبدالله انصاری حیات را به سه درجه و هر درجه را نیز به سه نفس تقسیم نموده است: حیات سه درجه دارد حیات علم ، حیات جمع و حیات وجود و حیات علم دارای نفس خوف ، نفس رجاء و نفس محبت است و حیات جمع دارای نفس اضطرار ، نفس افتقار و نفس افتخار است. و حیات وجود دارای نفس هیبت ، نفس وجود و نفس انفراد است.....

گناه اگرچه نبود اختیار ما حافظ          تو در طریق ادب باش گو گناه منست

حافظ در این بیت خود را شخصیت ثانی فرض کرده است و این بیت را دو نوع می توان معنی کرد یکی اینکه: ای حافظ در انجام گناهی که انجام دادیم ما هیچ اختیاری نداشتیم ولی ادب را رعایت کن بگو من گناه کردم. اگر منظور از معنی این باشد جبری بودن هم می تواند منظور شاعر باشد اما بنظر می رسد منظور شاعر نوع دوم معنی است که یعنی: ای حافظ در گناهی که پدرما و مادر ما حضرت آدم و حضرت حوا انجام دادند و از بهشت اخراج شدند ما که باقی مانده آنهائیم هیچ اختیاری نداشتیم و اگر آنها این کار را نکرده بودند ما دراین دنیا نبودیم که مرتکب گناه شویم. معنی دوم به مفهوم اشعار حافظ و بینش او نزدیک تر است.



 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


شنبه 25 شهریور 1396 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
چهارشنبه 29 شهریور 1396 06:12 ب.ظ
درود دعوتید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
احساس سبز دبستانی مدادهایم چه تعبیر قشنگی واقعا عالی است.
شنبه 25 شهریور 1396 09:28 ب.ظ
درودسپاس ازحضورتون
زیبابینید
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
سپاسگزارم.
شنبه 25 شهریور 1396 04:07 ب.ظ
درود دعوتیدگرامی
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
شعر زیبایی است با مضامین شاعرانه و قشنگ.
شنبه 25 شهریور 1396 03:33 ب.ظ
سلام عالی بود عزیزc
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
ممنون که به وبلاگ من سر زدید. متن اهمیت حضور زنان در جامعه را خواندم مظلب ارزشمندی بود.
شنبه 25 شهریور 1396 10:51 ق.ظ
سلام خوبی وقت بخیر خسته نباشیدc
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
ممنون که به وبلاگ من سر زدی. متن اهمیت حضور زنان در جامعه را خواندم متن ارزشمندی بود.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر