تبلیغات
بوسه ای بر ساغر حافظ2 - توضیح غزل(43)
 
درباره وبلاگ
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
بوسه ای بر ساغر حافظ2




                                                                                                           غلامعلی(امیر)صالحی

وزن این غزل: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات  یعنی: بحر رمل  مثمن  مقصور است. این غزل غزلی ردیف دار است و ردیف آن خوشست می باشد.

 صحن بستان ذوق بخش و صحبت یاران خوشست          وقت گل خوش باد کز وی وقت میخواران خوشست

بیت یعنی: فضای باغ و بوستان ذوق بخش است و در آن حال صحبت با یاران لذتبخش می باشد و در هنگام بهار در باغ و بوستان نوشیدن می با یاران خوشگوار است.  در قرآن مجید( 38/49 ): واذکر اسمعیل و الیسع... یاد نمودن از نیکان عالم را توصیه نموده است. در اصطلاحات عرفانی مرحله ای بنام احوال است که تقسیماتی دارد یکی از آن احوال ، ذوق است که بدون شک این بیت به آن مقام معنوی نیز اشاره دارد. از ذکر حالات پرهیزگاران نشاطی به انسان دست می دهد که این حال را عرفا « ذوق » گفته اند. در بیتی دیگر حافظ سروده است: بیا که چاره ذوق حضور و نظم امور – ز فیض بخشی اهل نظر توانی کرد. که در این بیت منظور از اهل نظر همان پرهیزگاران است.

 از صبا هردم مشام جان ما خوش میشود               آری آری ، طیب انفاس هواداران خوشست  

دم اینجا یعنی لحظه. مشام جان:آرایه استعاره مکنیه - اضافه استعاری. آری آری لفظ تاکید است. طیب یعنی پاکی اینجا منظور از خوشی مشام است میتوان بوی خوش معنی کرد. صبا گرچه به پیام رسان عشق مشهور است در این بیت از هوادار و طرفدار عشق معرفی شده است یا بعبارتی خود صبا نیز عاشق معرفی شده است. معنی بیت: هرلحظه مشام جان ما با آمدن باد صبا خوش میشود بلی بوی نفس عاشقان بسیار بوی مطبوع و خوشی می باشد.

 ناگشوده گل نقاب ، آهنگ رحلت ساز کرد               ناله کن بلبل که گلبانگ دل افکاران خوشست

این بیت دارای آرایه مراعات نظیر یا تناسب است چون آهنگ ، ناله و گلبانگ با هم تناسب دارند و کنایه دارد به ناپایداری زندگی دنیایی انسان. نقاب یعنی روی بند. رحلت اینجا یعنی سفرکردن. آهنگ اینجا یعنی قصد. که در مصراع دوم (که) تعلیل است. بیت یعنی: گل هنوز روی بند از چهره بر نگرفته که قصد سفرکردن دارد. ای بلبل عاشق ناله و زاری بکن زیرا که ناله و زاری دل شکستگان عاشق در هجران معشوق خوش است. توضیح عرفانی بیت اشاره دارد به انسان با ایمان نسل حضرت آدم که از بهشت رانده شده و در هجران بهشتی که به معبود ازلی و ابدی نزدیک بود می نالد و با خواندن دعاهای محزون آرزوی وصال مجدد دارد.

 مرغ خوشخوان را بشارت باد کاندر راه عشق           دوست را با ناله ی شبهای بیداران خوشست  

بشارت یعنی خبر خوش. مرغ خوشخوان یعنی بلبل. دوست را یعنی برای دوست. بیت یعنی: این خبر خوش برای بلبل باشد که در راه عشق برای دوست ناله شب زنده داران زیباست.

 نیست در بازار عالم خوشدلی ورزانکه هست             شیوه رندی و خوشباشی عیاران خوشست

ور یعنی و اگر. زانکه یعنی از آنکه. بیت یعنی: در بازار جهان دلخوشی و شادمانی نیست و اگر هست روش رندی و غنیمت شمری عمر و وارستگی عیاران هست که خوش است.

 از زبان  سوسن  آزاده ام   آمد  بگوش                 کاندرین دیر کهن  کار سبکباران  خوشست

زبان سوسن: برگهای شبیه زبان گل سوسن منظور است. دیر کهن اینجا یعنی دنیا. سبکباران یعنی آزادگان و وارستگان. گل سوسن مثل درخت سرو همیشه سبز است و این دو در شعر شاعران بعنوان سنبل آزادگی آورده می شوند. و دیگر اینکه گویند سوسن با اینهمه زبانهایی که دارد( برگهای شبیه زبان آن ) همیشه خاموش و بی صداست و سخن نمی گوید. شاعر اینجا می گوید: صدای گل سوسن که همیشه ساکت است را باگوش خودم شنیدم که می گفت در این دنیای دیرینه کار آزادگان و وارستگان نیکو است. یعنی کار آنهایی که زیر بار تعلق دنیا نرود خوش است. شاعر در بیتی دیگر نیز همین منظور را سروده است.( غلام همت آنم که زیر چرخ کبود – زهرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است )

 حافظا ترک جهان گفتن طریق خوشدلیست                 تا نپنداری که احوال جهانداران خوشست

این بیت علاوه بر عرفانی ازنوع پند واندرزهم می باشد. حافظا یعنی ای حافظ .در این بیت حافظ خود را شخصیت ثانی فرض نموده وبمصداق بیت قبل می گوید: ای حافظ راه و روش خوش دلی ، گفتن و عمل نمودن ترک اموال و وابستگیهای دنیا است (که هرچه در دنیا مال بیشتر داشته باشی مکافات دنیا و آخرتش بیشتر است پس بهتر است بیش از اندازه نیاز نداشته باشی تا مکافاتش را هم نداشته باشی) تا فکر نکنی که احوال پادشاهان و اموال داران دنیا احوال خوشی است.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 19 آبان 1394 :: نویسنده : غلامعلی(امیر) صالحی
نظرات ()
چهارشنبه 30 دی 1394 09:08 ق.ظ
درود.
دعوتید...
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
خواندم. تعبیر شاعرانه زیبایی داشت. سلامت باشی.
چهارشنبه 25 آذر 1394 11:12 ب.ظ
http://s3.picofile.com/file/8228415992/zm.jpg


سلام. یلدایتان پیشاپیش مبارک


******************************
زندگی انسان از زمان تولد تا لحظه مرگ با سختی هایی مثل از دست دادن نزدیکان ، بیماری ، مشکلات اجتماعی، مشغله های روزمره و... همراه می شود و شاید موقعیت های محدودی پیش می آید که می توانیم بدون هیچ دغدغه ای با خیال آسوده از زندگی لذت ببریم ، اما متاسفانه قدر این لحظه های خوب را نمیدانیم و با افکار و کارهای شیطنت آمیز ،آسایش خودمان و اطرافیانمان را از بین می بریم تا اینکه ناگهان عمرمان به پایان می رسد !


غلامعلی(امیر) صالحی سلام
یلدای شما هم مبارک باشد.
حافظ عزیز می گوید:ای انسان از تمام لحظات عمر بی وقفه استفاده کن و این مسئله را حتی برای یک لحظه فراموش نکن:
این یک دو دم که مهلت دیدار ممکن است
دریاب کار ما که پیداست کار عمر
-------------------
زمان خوشدلی دریاب دریاب
که دائم در صدف گوهر نباشد
-------------------
قدر وقت ار نشناسد دل و کاری نکند
بس خجالت که ازین حاصل ایام بریم
-------------------
حافظا تکیه بر ایام چو سهو است وخطا
من چرا عشرت امروز بفردا فکنم
------------------
نشاط و عیش و جوانی چو گل غنیمت دان
که حافظا نبود بر رسول غیر بلاغ
------------------
ساقیا عشرت امروز بفردا مفکن
یا زدیوان قضا خط امانی بمن آر
--------------------
خیز در کاسه ی سر آب طربناک انداز
پیشتر زانکه شود کاسه ی سر خاک انداز
سلام
یلدای شما هم مبارک باشدحافظ عزیز می گوید:ای انسان از تمام لحظات عمر
بی وقفه استفاده کن و این مسئله را حتی برای یک لحظه فراموش نکن:
این یک دو دم که مهلت دیدار ممکن است
دریاب کار ما که پیداست کار عمر
-------------------
زمان خوشدلی دریاب دریاب
که دائم در صدف گوهر نباشد
-------------------
قدر وقت ار نشناسد دل و کاری نکند
بس خجالت که ازین حاصل ایام بریم
-------------------
حافظا تکیه بر ایام چو سهو است وخطا
من چرا عشرت امروز بفردا فکنم
------------------
نشاط و عیش و جوانی چو گل غنیمت دان
که حافظا نبود بر رسول غیر بلاغ
------------------
ساقیا عشرت امروز بفردا مفکن
یا زدیوان قضا خط امانی بمن آر
--------------------
خیز در کاسه ی سر آب طربناک انداز
پیشتر زانکه شود کاسه ی سر خاک انداز
دوشنبه 23 آذر 1394 12:35 ب.ظ
با سلام خدمت تمامی دوستان عزیز
غلامعلی(امیر) صالحیبر شما هم سلام فراوان باد.
سه شنبه 17 آذر 1394 10:33 ق.ظ
درود بر ادیب گرامی
با احترام دعوتید....
غلامعلی(امیر) صالحیدرود بر شما
خواندمش ترانه زیبایی است. برای بهتر شدنش دوستان و خود شما گفتنی ها را نوشته اید. سلامت و شاد باشی.
دوشنبه 16 آذر 1394 01:24 ق.ظ
سلام: شما طلاهای ناب حضرت خواجه را مثل همیشه زرنگاری که برق بند بند شان روح را جلا می دهد ضمن دورود به قلمتان حافظ را در دلها با صلابت می کارید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز
این نظر لطف شماست. درود بر شما و درود بر حافظ عزیز.
شنبه 14 آذر 1394 12:17 ب.ظ
درود
دوازدهم شد
دعوتید
هماره انوضشه بزی
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود
خواندمش قشنگ بود:
...شهر در های و هوی برگ درخت

با سکوتی زلال و بی مانند.

غرق خمیازه‌ی سحر شده بود،

خواب های حیاط در پشه بند...

چارپاره های زیبایی بود همراه تعبیرهای قشنگ شاعرانه.
دوشنبه 9 آذر 1394 11:33 ق.ظ
درود
ممنونم از حضور و نظرتون
به روز شدید بی خبرمون نذارید
هماره انوشه بزی
غلامعلی(امیر) صالحیدرود بر شما
متشکرم. حتما. و شماهم همیشه شاد و خرم باشی.
یکشنبه 8 آذر 1394 06:03 ب.ظ
سلام
متشکر از این همه زحمتی که برای اعتلای زبان و اندیشه ی حافظ متحمل میشید
استفاده کردم استاد
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
بسیار سپاسگزارم. شاد و سلامت باشی.
یکشنبه 8 آذر 1394 03:07 ب.ظ
درود
آموختنی بود

به روزم
دعوتید
هماره انوشه بزی
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما.
سپاسگزارم.شعر قشنگ وبلاگتان را خواندم.تصویرهای شاعرانه زیبایی داشت.شاد و سلامت باشی.
جمعه 6 آذر 1394 02:01 ق.ظ
سلام بر شما جناب صالحی عزیز
اول از لطف شما سپاسگزارم. دوم از تاخیری که داشتم پوزش می طلبم. و سوم بسیار خوشحالم که مخاطبان شما از طریق توضیحاتتان با شعر و اندیشه حافظ پیوند ویگیرند و آشناتر می شوند.
امیدوارم همواره پر از نشاط نوشتن و سرشار از شادابی حضور باشید.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام استاد ارجمند
بسیار ممنون و متشکرم. سلامت و شاد باشی.
یکشنبه 1 آذر 1394 01:08 ب.ظ
با دلخوری به خدا گفتم:
درب آرزوهایم را قفل کردی...
کلید را هم پیش خودت نگه داشتی...
غلامعلی(امیر) صالحیاز خدای ارم الراحمین آرزو دارم تمام آرزوهای خیرت را برآورده نماید. آمین یا رب العالمین.
سه شنبه 26 آبان 1394 12:04 ب.ظ
سلام و تشکر از حضرتعالی
خیلی بهره بردم . آرزوی موفقیت.
شما هم دعوتید استاد
غلامعلی(امیر) صالحیدرود و سلام به جنابعالی
سپاسگزارم. آپ جدید وبلاگ زیبایتان را خواندم و لذت بردم. شاد و سلامت باشی.
سه شنبه 26 آبان 1394 12:02 ب.ظ
سلام بر استاد عزیز
استفاده کردم . سپاس از همت شما.
فقط اگه میشه قالب یا نو خط رو عوض بفرمایید چون واقعا خوندنش با این زمینه و این خط سخت بود.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز و ارجمند
انشاالله در تایپ های بعد اندازه خط بهتری را بکار می برم.
یکشنبه 24 آبان 1394 09:07 ب.ظ
سلام و درود بر شما

استفاده کردم.

قلمتان نویسا

غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما
سپاسگزارم.
یکشنبه 24 آبان 1394 01:32 ب.ظ

سلام و سپاس !
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما
سپاسگزارم.
شنبه 23 آبان 1394 05:08 ب.ظ
سلام و درود


فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن
آری آری طیف انفاس هواداران خوسشت


به شرط آنکه شما هم هوای چشم های ضعیف و ناتوان و عینکی ما را که عین خودمان است داشته باشید

به هر حال

چون همیشه

از تفسیر و تاویل شما بی نهایت بهره بردیم

از اینکه

همچنان با ما هستید و ما با شما هستیم خوشحالیم

از صبا هر دم مشام جان ما خوش می شود

حتما جناب حافظ اجازه میدهند که بگویم

از شما هر دم مشام جان ما خوش می شود


مانا باشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما دوست عزیز
در پی تقاضای شما و دوستان عزیز دیگر اندازه خط این غزل را تغییر نموده بزرگتر نوشتم.
از همنوایی شما با سرودن مصراع زیبایی که مرقوم فرمودی بسیار سپاسگزارم از خداوند تبارک
و تعالی شادی و سلامتی شما را مسئلت دارم.
شنبه 23 آبان 1394 12:29 ب.ظ
با سلام و عرض ادب خدمت شمابزرگوار....
بسیار عالی نگاشته ای و خواندنی بود فیض بردم .....قلم دلتون همیشه پرفروغ ....
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.
جمعه 22 آبان 1394 11:50 ق.ظ
سلام و عرض ادب و احترام
سرور بزرگوار ! فكر می كنم معیار سنجش برای عده ای كه تفاسیری گوناگون از غزلیات حضرت حافظ را خوانده اند در نمونه هائی از این دست ، تنها ذوق باشد كه اعتراف می كنم با بكار گیری چنین معیاری ، حافظه ی محیط ادبی ِذوق پر از تحسین می شود. دست مریزاد.
بالطبع ظرایف و دقایق چنین حركتی هم شان كمال است بنابراین اگر امكانش وجود داشت كه همه ی تفاسیر غزلهائی كه تا كنون همت به آنها گمارده اید را دریك مجموعه مثل وبلاگی مستقل جهت بهره مندی تعریف بفرمائید كاری می شد كارستان.
دوست ارجمند ! با گریز به فرمایش «ساحل مرجانی» جسارت می كنم كه اگر صلاح بدانید نمای وبلاگ را برای سهولت در درك این زیبائی قابل تامل ، تغییر بدهید. محتوای كار شما بسیار ذی قیمت است در واقع یك مرجع در خور و متعالی است. حیف است كیفیت استنباط متعالی نباشد و به تبعیت از آن كیفیت نیت و صداقت و زحمتی كه یقینا نزد صاحب نظران بسیار ارزشمند است با وجود فاخری نافاخر جلوه كند.مرسی.
پاینده و مانا باشید.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام و درود فراوان بر شما
بنا به تقاضای شما و دوستان عزیز دیگر اندازه خط این غزل را بزرگتر نوشتم. از نظر بسیار زیبای شما تشکر و سپاسگزاری می نمایم باید عرض کنم تا صد بیت عرفانی که تاکنون نوشته ام را با کتابی بنام (جامی از سبوی حافظ) و بیش از سی غزل از ابتدای دیوان حافظ عزیز رابا کتابی بنام همین نام وبلاگ(بوسه ای بر ساغر حافظ) هر کدام در پانصد جلد چاپ نمودم و انشاالله درصدد نوشتن و چاپ بقیه غزلها هم همانطور که شما فرمودید هستم امید است خداوند تبارک و تعالی این توفیق را نصیبم فرماید.سلامتی و شادی شما را از خداوند تبارک و تعالی مسئات دارم.
پنجشنبه 21 آبان 1394 12:07 ق.ظ
سلام

استفاده كردیم استاد گرامی

مانا باشید و قلمتان نویسا
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.


چهارشنبه 20 آبان 1394 10:00 ب.ظ
سلام و عرض ادب.
با لذت و استفاده ی تمام خواندم.
دست شما استاد گرامی مریزاد.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام دوست عزیز سپاسگزارم.

چهارشنبه 20 آبان 1394 06:19 ب.ظ
سلام بر استاد ارجمند ...

خب اینجا مکتب خانه ای پابرجاست ...شاگردان وطلاب هم که گونه گون ... یکی هم مثل ماست ... پیری علیل ...که عصا و عینک بر می داریم ... تلو تلو خوران خودمان را می رسانیم بدین جایگه ...اما ... چشم مان جایی را نمی بیند ...حروف نازک روی این تابلو ملون به لون کهربایی تیره ...برای دیدگان جوانان است نه پیر چشمان ... استدعا داریم یا قلم را پررنگ یا تابلو را کم رنگ فرمایید تا ببینیم درست ...
باری حظ وافر بردیم به تلمذ ...هرچند با تعذب ...
غلامعلی(امیر) صالحیسلام بر شما
از حضور شما سرور گرامی عذرخواهی می نمایم. خود حقیر هم این چنینم از خواندن خط ریز در عذابم. به چشم در نوبت های بعد رعایت خواهد شد. از لظف جنابعالی سپاسگزارم.شاد و سلامت باشی.
چهارشنبه 20 آبان 1394 04:06 ب.ظ
باسلام و درودفراوان برشاعرو محقق گرامی اقای صالحی خیلی خوب بود بهره بردم مانا ونویساباشید
غلامعلی(امیر) صالحیسلام
بسیار سپاسگزارم. سلامت و شاد باشی.

چهارشنبه 20 آبان 1394 03:55 ب.ظ
درود بر شما ادیب گرامی...
سپاس فراوان از زحمات بی دریغتان...
به اندازه و قواره ی خودم استفاده
و استنباط کردم و حظ بردم...
باشد که بیشتر و بیشتر
از حافظ شیرازی بیاموزیم...
...
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
بسیار سپاسگزارم.انشاالله. شاد و سلامت باشی.

چهارشنبه 20 آبان 1394 11:28 ق.ظ
سلام-استادخیلی خیلی خوشحالم کردی-راستی چون همیشه زیبا-درخصوص مصرع اول به دورازآن چه درتاریخ درباب این مصرع ازعوام، شنیده ایم-لطفاشرح تازه تری مرقوم فرمایید.
غلامعلی(امیر) صالحیسلام. گویند در کتابی عربی مصراع اول اولین غزل حافظ وجود دارد که این کتاب قبل از زندگی یزید نوشته شده است و حافظ این مصراع را تضمین نموده به این دلیل اولین بار یزید آن را نسروده آنرا تکرار نموده است من این مطلب را از رادیو فرهنگ در برنامه ای که در باره حافظ بود شنیدم. سلامت و شاد باشی.
چهارشنبه 20 آبان 1394 11:18 ق.ظ
درود
استاد بزرگوار و فرهیخته
من همیشه از استناد و اثات ادیبانه ی شمادر غزلیات خواجه حافظ شیرازی لذت می برم. فقط اگربشود دررابطه با مصرع اول این شعر هم توضیحاتی بفرمایید.
"الا یا ایها الساقی ادر کاسا وناولها "

آیا این مصرع از یزید بن معاویه است. فکر کنم محال است. اما به توضیحات شما بیشتر نیاز دارم استاد فرهیخته.





متشکرم.
غلامعلی(امیر) صالحیدرود فراوان بر شما
این سوال چند سال پیش در برنامه ای که ساعت6بعد از ظهر هر روز از رادیو فرهنگ راجع به غزلیات حافظ پخش می شد شاید هنوز هم بشود مطرح شد آقایی که اشعار را توضیح می داد چنین پاسخ داد: در کتابی عربی این مصراع وجود دارد که این کتاب قبل از زندگی یزید نوشته شده است و حافظ این مصراع را تضمین نموده به این دلیل اولین بار یزید آنرا نسروده آنرا تکرار نموده است. علاقه مندی شما را به مفاهیم اشعار حافظ عزیز تقدیر می نمایم. شاد و موفق و سلامت باشی.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر